Na polskim wybrzeżu Bałtyku działa 15 czynnych latarni morskich, a dwie dodatkowe utrzymują polskie stacje polarne w Arktyce i Antarktyce. Najwyższa z nich znajduje się w Świnoujściu i mierzy 64,8 m wysokości, a najniższa w Jastarni ma 13,5 m. Większość latarń można zwiedzać, a z ich tarasów widać plaże, klify, porty i jeziora. W tym przewodniku znajdziesz najciekawsze obiekty oraz praktyczne informacje o biletach, schodach i dostępności.
Czym są latarnie morskie i jak zmieniały się na przestrzeni wieków?
Latarnia morska to znak nawigacyjny w postaci wieży, który wysyła sygnały świetlne, a czasem również radiowe i dźwiękowe. Na polskim wybrzeżu status latarni morskiej potwierdzają oznaczenia na mapach morskich wydawanych przez Biuro Hydrograficzne Marynarki Wojennej oraz zapisy w publikacjach takich jak Locja Bałtyku. Wybrzeże polskie 502. Dzięki tym danym żeglarze mogą rozpoznać charakterystykę światła i bezpiecznie prowadzić jednostkę do portu.
Historia latarń sięga starożytności – pierwsze obiekty powstawały już w Egipcie, a pewny przekaz o stałym ogniu pochodzi z około 400 roku p.n.e. z Aten. Na terenach dzisiejszej Polski pierwsze światło zwane garnkiem wulkanu pojawiło się w X wieku naszej ery. Z czasem otwarte paleniska zastępowano coraz doskonalszymi źródłami światła: od drewna, przez średniowieczne świece woskowe, węgiel kamienny, oleje roślinne i mineralne, gaz węglowy oraz propan, aż po prąd.
Obecnie statki korzystają głównie z systemów satelitarnych i radarów, ale światła latarń nadal pełnią ważną funkcję w nawigacji przybrzeżnej. Obiekty te stały się również żywym świadectwem historii techniki i przyciągają turystów, którzy chcą zobaczyć wybrzeże Bałtyku z wysokości tarasów widokowych.
Ile czynnych latarni morskich znajduje się na polskim wybrzeżu?
Wzdłuż polskiego wybrzeża Bałtyku rozmieszczonych jest 15 czynnych latarni morskich. Dwie kolejne znajdują się poza granicami kraju – Latarnia Morska Arctowski na Wyspie Króla Jerzego w Antarktyce oraz Latarnia Morska Hornsund na Spitsbergenie w archipelagu Svalbard. Tę drugą utrzymuje Polska Stacja Polarna Hornsund, a pierwszą – Polska Stacja Antarktyczna im. Henryka Arctowskiego.
Nie każda wieża ze światłem na polskim wybrzeżu jest latarnią morską w sensie nawigacyjnym. Dotyczy to między innymi światła nawigacyjnego w Sopocie, Stawy Młyny w Świnoujściu czy staw na główkach portu we Władysławowie. Tego typu obiekty mogą wyglądać podobnie, ale nie są oznaczane jako latarnie morskie w spisach świateł i publikacjach nautycznych.
Zasięg nominalny to zasięg świetlny liczony przy widzialności 10 mil morskich.
W tabeli zebrano wybrane czynne latarnie morskie z podstawowymi parametrami:
| Nazwa | Wysokość wieży | Zasięg nominalny | Udostępniona do zwiedzania |
| Świnoujście | 64,8 m | 9 Mm (czerwone) i 27 Mm (białe) | tak |
| Gąski | 49,8 m | 23,5 Mm | tak |
| Niechorze | 45 m | 20 Mm | tak |
| Hel | 41,5 m | 18 Mm | tak |
| Jastarnia | 13,5 m | 15 Mm | nie |
Od zachodu na wschód czynne latarnie morskie to: Świnoujście, Kikut, Niechorze, Kołobrzeg, Gąski, Darłowo, Jarosławiec, Ustka, Czołpino, Stilo, Rozewie, Jastarnia, Hel, Gdańsk Port Północny i Krynica Morska.
Które latarnie morskie są najciekawsze dla turystów?
Wiele polskich latarń morskich zostało udostępnionych do zwiedzania, a wejście na taras widokowy często wiąże się z pokonaniem kilkuset schodów. Poniżej znajdziesz obiekty, które wyróżniają się położeniem, architekturą lub historią.
Osobnej uwagi warte są też latarnia w Niechorzu, która stoi na 22-metrowym klifie i ma 45 m wysokości, oraz latarnia w Kołobrzegu przy ujściu Parsęty, gdzie w budynku działa Muzeum Minerałów. Miłośnicy historii mogą odwiedzić latarnię w Rozewiu noszącą imię Stefana Żeromskiego oraz Muzeum Latarnictwa, a wielbiciele architektury – neogotycką latarnię w Ustce. U podnóża obiektu w Niechorzu znajduje się Park Miniatur Latarni Morskich w skali 1:10.
Latarnia morska Świnoujście
Najwyższa latarnia morska w Polsce stoi przy wschodnim brzegu rzeki Świny. Zbudowano ją w 1857 roku, a jej wieża z cegły mierzy 64,8 m wysokości. Obiekt jest jednocześnie uznawany za najwyższą ceglaną latarnię na świecie. Światło białe ma zasięg 27 mil morskich, a czerwone – 9 mil morskich.
Na szczyt prowadzi 308 schodów, a z tarasu roztacza się panorama na dzielnicę Warszów, port i okoliczne wyspy. Latarnię udostępniono turystom w 2000 roku, a bilet normalny kosztuje 9 zł, ulgowy 5 zł.
Latarnia morska Stilo
Latarnia Stilo znajduje się na przylądku o tej samej nazwie, kilkanaście kilometrów na wschód od Łeby. Ma 33,4 m wysokości i została zbudowana na wysokiej, zalesionej wydmie. Jej szesnastokątna wieża powstała ze skręcanych płyt żeliwnych, co czyni ją jedną z zaledwie trzech takich konstrukcji na świecie.
Z dwóch galerii widokowych widać Morze Bałtyckie, okoliczne lasy i panoramę Łeby. Dojście od morza to około 900 metrów, a wstęp na wieżę kosztuje 4 zł normalny i 2 zł ulgowy.
Latarnia morska Czołpino
Ten obiekt leży na terenie Słowińskiego Parku Narodowego, na jednej z najwyższych wydm. Wieża ma 25,2 m wysokości, ale źródło światła znajduje się aż 75 m n.p.m., co daje zasięg 21 mil morskich. Aby dotrzeć do latarni, trzeba pokonać około 1,5 km drogi przez las i Wydmy Czołpińskie.
Widok z góry obejmuje jezioro Łebsko, jezioro Gardno oraz ruchome wydmy. Ciekawostką jest to, że latarnik zawiaduje obiektem zdalnie, z miejscowości oddalonej o około 10 km.
Latarnia morska Gąski
Latarnia w Gąskach pochodzi z 1878 roku i stoi zaledwie 100 metrów od piaszczystej plaży. Wieża ma 49,8 m wysokości, a światło bije z 51,1 m n.p.m. i jest widoczne z 43,5 km. Mury przy podstawie mają grubość 2 metrów.
Na taras widokowy prowadzi 228 granitowych schodów. Obiekt jest wpisany do rejestru zabytków, a bilety kosztują 8 zł normalny i 6 zł ulgowy.
Latarnia morska Hel
Latarnia na Helu stoi na końcu Półwyspu Helskiego i mierzy 41,5 m wysokości. Obecna konstrukcja pochodzi z 1942 roku i została zbudowana z czerwonobrunatnej cegły. Z tarasu na wysokości 39 metrów można podziwiać Mierzeję Helską i Zatokę Gdańską.
W latarni pracuje żarówka o mocy 1000 W, która po przepaleniu automatycznie obraca się o 45 stopni i udostępnia zapasowe źródło światła. Obiekt udostępniono do zwiedzania, a przy dobrej pogodzie widać z niego nawet kilka innych latarni morskich.
Jak zaplanować zwiedzanie latarń morskich?
Większość latarń nad Bałtykiem jest otwarta w sezonie letnim, ale część obiektów pozostaje niedostępna przez cały rok. Do takich wyjątków należą między innymi Latarnia Morska Kikut w Wolińskim Parku Narodowym oraz Latarnia Morska Gdańsk Port Północny, zaprojektowana przez Leszka Zakrzewskiego, która stoi na terenie przemysłowym.
Przed wyjściem na szlak warto sprawdzić kilka rzeczy:
- aktualne godziny otwarcia wybranego obiektu,
- cennik biletów i ewentualne ulgi,
- dostępność tarasu widokowego dla dzieci i osób z ograniczoną sprawnością,
- prognozę pogody, ponieważ przy silnym wietrze część galerii może być zamykana.
Kiedy latarnie morskie są otwarte?
W sezonie 2026 większość obiektów udostępnia wieże widokowe od maja do września, a część także w długie weekendy poza sezonem. Latarnie takie jak Kikut czy Gdańsk Port Północny pozostają zamknięte dla turystów. Godziny otwarcia mogą się różnić w zależności od warunków pogodowych i świąt, dlatego przed wizytą dobrze jest sprawdzić informacje na miejscu.
Które latarnie mają najwięcej schodów?
Największy wysiłek czeka turystów w Świnoujściu, gdzie do pokonania są 308 stopnie, oraz w Gąskach z 228 granitowymi schodami. Dla porównania taras w Niechorzu wymaga pokonania 210 stopni, a w Kołobrzegu – 109. Osoby, które wolą krótsze wejścia, mogą wybrać latarnię w Ustce o wysokości 19,5 m albo w Darłowie o wysokości 21 m.
Trzeba jednak liczyć się z tym, że wąskie klatki schodowe bywają męczące w upalne dni. Dlatego lepiej wchodzić wcześnie rano lub późnym popołudniem, gdy temperatura jest niższa, a światło lepsze do zdjęć.
Które obiekty nie są latarniami morskimi, choć bywają tak nazywane?
Na polskim wybrzeżu znajduje się kilka znaków nawigacyjnych o charakterystycznej wieży, które potocznie bywają nazywane latarniami morskimi. Przykładem jest światło nawigacyjne w Sopocie umieszczone na dawnej wieży Zakładu Balneologicznego. Obiekt ma 30 m wysokości i jest udostępniany turystom, ale formalnie nie figuruje jako latarnia morska w spisach świateł.
Podobnie wygląda sprawa ze Stawą Młyny w Świnoujściu, czyli białym wiatrakiem o wysokości 10 m, który stoi na końcu falochronu zachodniego. Ten znak nawigacyjny z 1874 roku wysyła pulsujące światło widoczne z 34 km, ale pełni inną funkcję niż latarnia morska. W Gdańsku Nowym Porcie stoi z kolei zabytkowa, nieczynna latarnia z 1894 roku, z której 1 września 1939 roku o 4:45 padły pierwsze strzały II wojny światowej. W jej wnętrzu prezentowana jest replika kuli czasu, dawnego urządzenia do nastawiania chronometrów okrętowych.
Na osobną uwagę zasługuje też Stawa falochron Westerplatte, która została zniszczona w 2012 roku, oraz nieistniejąca już latarnia morska w Gdyni Oksywie. Wszystkie te obiekty pokazują, jak bogata i złożona jest historia oznakowania nawigacyjnego polskiego wybrzeża.
FAQ – najczęściej zadawane pytania
Ile czynnych latarni morskich jest na polskim wybrzeżu Bałtyku?
Na polskim wybrzeżu działa 15 czynnych latarni morskich, a dwie kolejne utrzymuje Polska na stacjach polarnych poza krajem.
Która latarnia jest najwyższa w Polsce i ile ma schodów?
Najwyższa to latarnia w Świnoujściu o wysokości 64,8 m, na jej szczyt prowadzi 308 stopni.
Czy wszystkie wieże ze światłem na wybrzeżu są latarniami morskimi?
Nie — niektóre struktury pełnią funkcje nawigacyjne, ale nie są klasyfikowane jako latarnie w oficjalnych spisach świateł.
Które latarnie warto odwiedzić ze względu na widoki lub historię?
Warto zobaczyć m.in. Niechorze (klif i Park Miniatur), Rozewie (muzeum i związek z Żeromskim), Gąski i Ustkę ze względu na architekturę i położenie.
Kiedy można planować zwiedzanie latarni morskich?
Większość wież jest otwarta w sezonie letnim, zwykle od maja do września, ale dostępność zależy od obiektu i pogody.
Które latarnie mają największą liczbę schodów do pokonania?
Najwięcej schodów jest w Świnoujściu (308) i Gąskach (228), a przykładowo Niechorze wymaga 210 stopni.
Jakie źródła światła były używane w latarniach na przestrzeni dziejów?
Stosowano kolejno drewno, świece woskowe, węgiel, oleje roślinne i mineralne, gazy takie jak węglowy czy propan, aż po prąd.
Czy latarnie nadal są potrzebne przy nowoczesnej nawigacji?
Tak — mimo rozwoju systemów satelitarnych i radarów, światła latarni wciąż wspomagają nawigację przybrzeżną i służą turystom jako punkty widokowe.