Ile pięter ma Pałac Kultury i Nauki?

Najczęściej podaje się, że Pałac Kultury i Nauki ma 42 piętra, wliczając w to dwa poziomy podziemne. Jednak część źródeł i dokumentacja techniczna mówi o 46 kondygnacjach, jeśli doliczyć pomieszczenia techniczne i nadbudowy. W artykule wyjaśniamy, skąd wynika ta rozbieżność i jakie inne parametry ma ten budynek.

Jak liczyć piętra w Pałacu Kultury i Nauki?

Rozbieżność w liczbie pięter bierze się głównie z metody liczenia. Zarząd budynku często posługuje się liczbą 42 pięter, co odpowiada typowym kondygnacjom użytkowym. Tymczasem w dokumentacji konserwatorskiej i technicznej pojawia się 46 kondygnacji, ponieważ wliczane są również poziomy techniczne, podziemia i elementy wieńczące bryłę.

Sam budynek ma wysokość całkowitą 237 metrów, a do dachu mierzy 187,68 metra. Różnica wynika z iglicy, która stanowi integralną część konstrukcji. W środku znajduje się 3288 pomieszczeń o łącznej powierzchni 123084 m², a kubatura sięga 817000 m³. Te dane techniczne pokazują, jak rozległy jest obiekt.

Różne źródła i różne liczby

Oficjalna strona PKiN oraz część przewodników podają 42 piętra, natomiast wpis do rejestru zabytków i opracowania Narodowego Instytutu Dziedzictwa często wymieniają 46 kondygnacji. Wynika to z faktu, że pod ziemią znajdują się dwie kondygnacje piwniczne, a ponad ostatnią kondygnacją użytkową są jeszcze poziomy techniczne iglicy i korony budynku.

Dane techniczne z rejestru zabytków

Poniższa tabela przedstawia najważniejsze parametry budynku według danych zebranych z różnych źródeł, w tym z rejestru zabytków i oficjalnych informacji zarządcy:

Historia budowy i symbolika obiektu

Pomysł wzniesienia Pałacu Kultury i Nauki przypisuje się Józefowi Stalinowi, a decyzję o przyjęciu „daru” podjął ówczesny prezydent Bolesław Bierut. Projektantem głównym był radziecki architekt Lew Rudniew, który wcześniej inspirował się moskiewskimi wysokościowcami nazywanymi Siedmioma Siostrami. Budowa ruszyła 1 maja 1952 roku i trwała nieco ponad trzy lata.

Ukończenie nastąpiło 21 lipca 1955 roku, a dzień później budynek udostępniono mieszkańcom. Do realizacji inwestycji zatrudniono około 3500 robotników ze Związku Radzieckiego i 4000 z Polski. Radzieccy pracownicy mieszkali na specjalnie wybudowanym osiedlu Przyjaźń na warszawskich Jelonkach. Podczas prac zginęło 16 robotników, których pochowano na cmentarzu prawosławnym na Woli.

Pod budowę zlikwidowano około 180 przedwojennych kamienic (choć dane Narodowego Instytutu Dziedzictwa mówią o 80 budynkach) oraz sześć odcinków ulic: Chmielnej, Złotej, Siennej, Śliskiej, Wielkiej i Zielnej. W momencie oddania do użytku obiekt był drugim najwyższym budynkiem w Europie, ustępując jedynie Moskiewskiemu Uniwersytetowi Państwowemu, który ma 240 metrów. W 2007 roku budynek wpisano do rejestru zabytków pod numerem A-735.

Wysokość budynku ustalano w nietypowy sposób – z mostu Śląsko-Dąbrowskiego obserwowano samolot ciągnący balon, a architekci decydowali, kiedy jest wystarczająco wysoko. Ostatecznie iglica osiągnęła 230 metrów.

Co można zobaczyć wewnątrz budynku?

Pałac Kultury i Nauki to nie tylko biura i instytucje publiczne. Znajdują się w nim cztery teatry: Teatr Studio, Teatr Dramatyczny, Teatr Lalka oraz Teatr 6. piętro. Działają tutaj również dwa muzea – Muzeum Techniki i Życia Codziennego oraz Muzeum Ewolucji PAN, a także kino Kinoteka i uczelnia Collegium Civitas.

Rada m.st. Warszawy obraduje w Sali Warszawskiej, a swoje siedziby mają tutaj Polska Akademia Nauk i Rada Doskonałości Naukowej. Sala Kongresowa, mogąca pomieścić 3000 osób, od 2014 roku pozostaje nieczynna z powodu remontu. Na jej scenie występowali między innymi The Rolling Stones, Marlena Dietrich, Leonard Cohen, Ella Fitzgerald czy Bruce Springsteen.

W Pałacu Młodzieży znajduje się basen, a na dachu Teatru Studio ustawiono pasiekę miejskich pszczół. Winda wjeżdża na taras widokowy w zaledwie 19 sekund. Na 30. piętrze znajduje się Sala Gotycka, z której wychodzi się bezpośrednio na taras. Niżej, w podziemiach, mieszkają koty – obecnie jest ich 11 – a na 43. piętrze gniazdują sokoły wędrowne.

Podczas Festiwalu Otwartych Mieszkań 2024 można było zwiedzić piwnice budynku. Na pierwszym poziomie na głębokości 6 metrów i drugim na 9 metrach zgromadzono stare fotele z Sali Kongresowej, orły bez korony, telefony szyfrujące i maszyny do sterowania mikrofonami tłumaczy. To rzadka okazja, by zobaczyć zaplecze techniczne obiektu.

Sala Kongresowa i teatry

Sala Kongresowa ma kubaturę 123500 m³ i składa się z amfiteatru, lóż i balkonów. Przez lata była miejscem politycznych zgromadzeń i dużych koncertów. Z kolei Teatr Dramatyczny zajmuje przestrzeń o kubaturze 59200 m³, a Muzeum Techniki i Życia Codziennego – 51000 m³.

Muzea i Pałac Młodzieży

W budynku działają także Muzeum Ewolucji Instytutu Paleobiologii PAN oraz Kinoteka o kubaturze 67000 m³. Pałac Młodzieży oferuje basen, który przeszedł modernizację po latach użytkowania. To ważny punkt edukacyjny dla dzieci i młodzieży.

Taras widokowy i Zegar Milenijny

Jedną z głównych atrakcji turystycznych jest taras widokowy na 30. piętrze, położony na wysokości 114 metrów. Jest on otwarty codziennie od 10:00 do 20:00, a w sezonie letnim 2026 w piątki i soboty do północy. Bilety można kupić na miejscu lub online. Poniższa tabela przedstawia ceny wejściówek:

Zegar Milenijny umieszczono na 40. kondygnacji. Każda z czterech tarcz ma 6 metrów średnicy, a długość wskazówki minutowej wynosi 3,54 metra. Odsłonił go prezydent Warszawy Paweł Piskorski w sylwestrową noc 2000 roku. Jest to trzeci co do wielkości zegar w Europie i trzeci najwyżej położony zegar wieżowy na świecie.

W 1956 roku z tarasu widokowego zaczęły się samobójcze skoki. Pierwsza osoba rzuciła się z wysokości 114 metrów, a po niej jeszcze siedem osób. Dopiero po tych zdarzeniach zamontowano kraty, które znajdują się tam do dzisiaj. Obecnie taras jest bezpieczny i stanowi świetny punkt do oglądania panoramy Warszawy.

Kontrowersje wokół rejestru zabytków i dane techniczne

Decyzję o wpisaniu Pałacu Kultury i Nauki do rejestru zabytków podjął 2 lutego 2007 roku Maciej Czeredys, pełniący obowiązki wojewódzkiego konserwatora zabytków. Wywołało to duży sprzeciw – list protestacyjny podpisało 70 osób ze świata kultury i nauki, w tym Erazm Ciołek, Krzysztof Kąkolewski, Jan Pietrzak, Jan Pospieszalski i ksiądz Tadeusz Isakowicz-Zaleski. Z kolei zwolennikami ochrony byli między innymi architekci Stefan Kuryłowicz, Marek Budzyński oraz historyk sztuki Irena Huml.

Pod względem technicznym budynek opiera się na stalowej konstrukcji szkieletowej z cegłą sitówką jako wypełnieniem. Ten materiał pozwalał zmniejszyć ciężar muru o 25% i pracochłonność o 21%. Do budowy zużyto około 40 milionów cegieł i 26 tysięcy ton stali. Pierwotna wysokość wynosiła 230,68 metra, a po dodaniu wspornika antenowego w 1994 roku wzrosła do 237 metrów.

Jak zmieniała się wysokość?

Po zakończeniu budowy w 1955 roku Pałac Kultury i Nauki był drugim najwyższym budynkiem w Europie. Przez ponad sześć dekad pozostawał najwyższy w Polsce, ale w 2021 roku tytuł ten odebrała Varso Tower o wysokości 310 metrów. Mimo to warszawski wieżowiec jest nadal najwyższym zabytkiem nieruchomym w kraju.

Liczba pięter Pałacu Kultury i Nauki zależy od metody liczenia – najczęściej podaje się 42 kondygnacje użytkowe, ale łącznie z technicznymi i podziemnymi bywa ich 46.