Fabryka Emalia Oskara Schindlera – historia, zwiedzanie, bilety

Fabryka Emalia Oskara Schindlera to dziś oddział Muzeum Historycznego Miasta Krakowa, mieszczący się przy ulicy Lipowej 4 na Zabłociu. W 2026 roku bilet normalny na wystawę stałą kosztuje 60 zł, a ulgowy 45 zł. To miejsce łączy historię krakowskich Żydów, postać niemieckiego przedsiębiorcy i nowoczesną opowieść o okupacji. W dalszej części znajdziesz informacje o ekspozycjach, cenach biletów i rezerwacji.

Jak powstała Fabryka Emalia Oskara Schindlera?

Pierwotny zakład powstał w 1937 roku jako Fabryka Naczyń Emaliowanych i Wyrobów Blaszanych Rekord Sp. z o.o. Założyli go Izrael Kohn, Wolf Luzer Glajtman oraz Michał Gutman. Początkowo produkcja mieściła się przy ulicy Romanowicza 9, a od stycznia 1938 roku przeniesiono ją do nowego budynku przy ulicy Lipowej 4 na krakowskim Zabłociu.

W marcu 1939 roku firma wstrzymała produkcję, a w czerwcu tego samego roku znalazła się w stanie upadłości. Jesienią 1939 roku zarząd powierniczy przejął niemiecki przedsiębiorca Oskar Schindler. Na początku 1940 roku wydzierżawił budynki i zmienił nazwę zakładu na Deutsche Emailwarenfabrik, czyli Niemiecką Fabrykę Wyrobów Emaliowanych.

Schindler stopniowo rozbudowywał obiekt. Powstały między innymi hala z tokarkami, tłoczniami, prasami do blach i narzędziownia. W 1942 roku nadbudowano halę sztancowni, tworząc trzykondygnacyjny gmach z wzorcownią, magazynami, zapleczem socjalnym, gabinetem i mieszkaniem właściciela. W zakładzie wytwarzano naczynia emaliowane, a od 1943 roku także menażki dla Wehrmachtu, łuski i zapalniki do pocisków artyleryjskich oraz lotniczych.

W 1943 roku po likwidacji getta krakowskiego część ocalałych Żydów trafiła do obozu w Płaszowie. Dzięki staraniom Schindlera jego pracownicy zostali umieszczeni w barakach na Zabłociu, tuż obok fabryki. W 1944 roku załoga liczyła około 1100 osób. Gdy front wschodni zaczął się zbliżać, przedsiębiorca ewakuował zakład do Brünnlitz, a wraz ze swoim księgowym Itzhakiem Sternem opracował tak zwaną listę Schindlera.

Oskar Schindler mówił, że nienawidził brutalności, sadyzmu i szaleństwa nazizmu – po prostu nie mógł bezczynnie stać i patrzeć.

Historię zakładu i jego właściciela opisał Thomas Keneally w powieści Arka Schindlera, a Steven Spielberg wyreżyserował na jej podstawie film Lista Schindlera z 1993 roku. Zdjęcia do produkcji powstawały między innymi w kamieniołomie Liban na przedmieściach Krakowa.

Powojenne losy budynku są równie złożone. W 1947 roku przejął go skarb państwa, a od 1948 roku zarządzały nim Zakłady Wytwórcze Podzespołów Telekomunikacyjnych Telpod. W 2005 roku obiekt trafił do miasta Krakowa. Od 2007 roku jest dzielony między Muzeum Historyczne Miasta Krakowa a Muzeum Sztuki Współczesnej MOCAK.

Ten oddział wchodzi w skład Trasy Pamięci Muzeum Krakowa, do której należą:

• Ulica Pomorska w dawnym budynku Gestapo,
• Fabryka Schindlera z historią okupowanego Krakowa,
• Apteka pod Orłem z dziejami getta,
• Miejsce Pamięci KL Plaszow z wystawą plenerową.

Jest to również jeden z przystanków na trasie Krakowskiego Szlaku Techniki, łączącego przemysłowe dziedzictwo miasta.

Co zobaczyć na wystawie stałej?

Główna ekspozycja nosi tytuł Kraków – czas okupacji 1939–1945 i mieści się w dawnym budynku administracyjnym Deutsche Emailwarenfabrik. Została otwarta 10 czerwca 2010 roku. W czterdziestu pięciu salach pokazano wojnę 1939 roku, życie codzienne, działalność Generalnego Gubernatorstwa, los Żydów krakowskich, tajne struktury państwa podziemnego oraz historię pracowników fabryki i samego Oskara Schindlera.

Biurko Oskara Schindlera i Arka Ocalonych

Na drugim piętrze zachowała się oryginalna przestrzeń gabinetu Oskara Schindlera oraz jego sekretariat. Obok prezentowane jest biurko właściciela, a także fragment instalacji zawierającej listę uratowanych przez niego Żydów.

Ekspozycja Arka Ocalonych powstała z wyrobów emaliowanych, nawiązujących do asortymentu produkowanego w fabryce. Wewnątrz znajdują się nazwiska osób ocalonych przez Schindlera. Wokół można zobaczyć fotografie ocalałych oraz instalację upamiętniającą zagładę krakowskiego getta.

Rekonstrukcje i multimedia

Trasa zwiedzania ma chronologiczny układ i prowadzi przez zaaranżowane przestrzenie – od przedwojennego tramwaju, przez zakład fryzjerski, ulice okupowanego miasta, celę więzienną, mury getta, aż po teren obozu w Płaszowie.

Wiele miejsc wykorzystuje ekrany dotykowe, ścieżki dźwiękowe oraz relacje byłych pracowników Fabryki Emalia. W salach eksponowane są oryginalne dokumenty, plakaty, fotografie i ubrania. Są też przedwojenne tablice z nazwami ulic oraz rekonstrukcja piwnicy, w której ukrywano Żydów.

Wystawa czasowa „Wojenne dzieci” – co warto o niej wiedzieć?

W 2026 roku w oddziale przy ulicy Lipowej 4 można oglądać wystawę czasową Wojenne dzieci. Jest dostępna od 12 września 2025 roku do 30 sierpnia 2026 roku. Opowiada o wojnie i okupacji z perspektywy najmłodszych, którzy we wrześniu 1939 roku mieli nie więcej niż 11 lat. Kuratorką wystawy jest Beata Łabno.

Ekspozycja dzieli się na kilka części: Od zabawy do konspiracji, Normalne życie, Dom schronienie, dom zagrożenie, Po aryjskiej stronie, Więźniowie obozów, Deportowani oraz Ślady życia i pamięci. Ostatnia część, Dzieci dokumentują, przedstawia wojnę opartą na relacjach i rysunkach dzieci. Bohaterowie różnią się bagażem kulturowym, pochodzeniem, religią oraz statusem społecznym i ekonomicznym.

Druga część wystawy skupia się na Szkole Młodszych Ochotniczek, założonej w 1942 roku w Uzbekistanie przy Armii generała Władysława Andersa. Wystawie towarzyszy publikacja dla dzieci Szkatułka. Pierrot. Piłeczka z opowiadaniami Joanny Rudniańskiej i ilustracjami Igora Kubika. W końcowej części padają pytania nawiązujące do Deklaracji Praw Dziecka z 1924 roku.

Bilety do Fabryki Schindlera – ceny i zniżki

Cennik w 2026 roku obejmuje osobno wstęp na wystawę stałą oraz na wystawę czasową. Bilet normalny na ekspozycję Kraków – czas okupacji 1939–1945 kosztuje 60 zł, a ulgowy 45 zł. Bilet rodzinny to koszt 120 zł i przysługuje na przykład dla dwojga dorosłych z dwojgiem dzieci do 16. roku życia. Poniższa tabela porównuje wybrane rodzaje biletów.

Oprowadzanie po wystawie stałej kosztuje 390 zł, a dla uprawnionych grup ulgowych 360 zł. Stała tura w języku angielskim to 90 zł za bilet normalny i 75 zł za ulgowy. Usługa oprowadzania po wystawie czasowej wymaga kontaktu telefonicznego pod numerem 12 257 10 17 lub mailowego na adres [email protected].

Jak zaplanować zwiedzanie?

Wizytę najlepiej zaplanować z wyprzedzeniem, szczególnie w weekendy i sezonie turystycznym. Samodzielne zwiedzanie potrafi zająć od półtorej do trzech godzin. Bilety można kupić online, w kasie lub skorzystać z darmowego wejścia w poniedziałek, choć liczba wejściówek jest wtedy ograniczona.

Godziny otwarcia i dni wolne

W 2026 roku oddział przy ulicy Lipowej 4 jest otwarty w poniedziałki od 10:00 do 15:00, a od wtorku do niedzieli od 9:00 do 20:00. W pierwszy wtorek miesiąca muzeum pozostaje nieczynne. Ostatnie wejście na wystawę odbywa się 90 minut przed zamknięciem.

W najbliższym czasie placówka będzie zamknięta w następujące dni:

• 15 sierpnia,
• 1 września,
• 6 października,
• 1 listopada,
• 3 listopada,
• 11 listopada,
• 1 grudnia,
• 24 grudnia,
• 25 grudnia.

W 2026 roku w oddziale odbędzie się też Noc Muzeów – 15 maja w godzinach 19:00–00:30. Wstęp na to wydarzenie kosztuje 5 zł.

Rezerwacja biletów online

Bilety w sprzedaży online pojawiają się na 90 dni przed datą zwiedzania. Bilety grupowe można kupować od godziny 8:00, a indywidualne od 9:00. Limit zakupu wynosi maksymalnie 5 biletów na osobę. Wejście na wystawę jest możliwe w ciągu 15 minut od godziny wskazanej na bilecie, a sprzedaż internetowa kończy się na 6 godzin przed terminem wizyty.

Brak biletów online nie oznacza, że zabrakło ich w kasie. Kasa sprzedaje bilety w dniu zwiedzania, ale kolejka bywa długa. W poniedziałki wstęp na ekspozycję stałą jest bezpłatny, jednak nie można wcześniej rezerwować wejściówek. Rezerwacje dla szkół przyjmowane są z oficjalnego e-maila placówki pod adresem [email protected].

Osoby, które kupiły bilety imienne w systemie online, muszą w dniu wizyty mieć przy sobie oryginał dokumentu tożsamości.

Dojazd i otoczenie

Adres placówki to ul. Lipowa 4, 30-702 Kraków. Najbliższy przystanek komunikacji miejskiej to Plac Bohaterów Getta, oddalony o około 550 metrów. Obiekt leży w postindustrialnej dzielnicy Zabłocie, w sąsiedztwie dawnej zabudowy fabrycznej i współczesnych galerii.

W tym samym kompleksie działa Muzeum Sztuki Współczesnej MOCAK. W pobliżu znajduje się Apteka pod Orłem przy Placu Bohaterów Getta 18, gdzie Tadeusz Pankiewicz pomagał mieszkańcom getta, oraz Stara Synagoga przy ulicy Szerokiej 24 – najstarsza zachowana synagoga w Polsce, zbudowana w XV wieku.